Złamanie kości łódeczkowatej

Opis schorzenia

 

Złamanie kości łódeczkowatej jest drugim najczęstszym po kości promieniowej złamaniem kości tworzących nadgarstek. Jest nazywane cichym złamaniem, często daje nieduże objawy, a nieleczone ujawnia się dopiero po wielu miesiącach lub latach od urazu w postaci bolesnych komplikacji – tzw stawu rzekomego lub dokuczliwych zwyrodnień przeszkadzających w uprawianiu sportu i życiu codziennym. Dotyczy zwykle ludzi aktywnych, uprawiających sporty szczególnie motocyklowe lub rowerowe. Nierzadko  zdarza się złamanie spowodowane uderzeniem w rękę  przez silnie kopniętą piłkę futbolową.

Przebieg schorzenia

 

Przez kość łódeczkowatą przepływa niewiele krwi – to powoduje że zrastanie się tego złamania jest utrudnione. Dlatego nawet najmniejsze podejrzenie ruchomości odłamów i każde ich przemieszczenie powinny być rozpatrywane jako wskazanie do zabiegu. Prawidłowe zespolenie kości skutecznie stabilizuje odłamy zapewniając im warunki do powstania zrostu. Decyzję o operacji podejmuje się na podstawie badań obrazowych (rtg, często tomografii komputerowej, niekiedy rezonansu magnetycznego). Bardzo ważny jest czas skierowania pacjenta do operacji – przypadki zastarzałe trudniej się zrastają.

Leczenie

 

Kość łódeczkowata ze wszystkich stron współpracuje z innymi kośćmi nadgarstka pełniąc w nim najważniejszą rolę jakgdyby „centralnego łożyska” stawu. Każda zmiana  kształtu wskutek nieprawidłowego wygojenia lub brak zrostu – gwałtownie zaburza pracę nadgarstka. Dlatego nastawienie operacyjne złamania musi być jak najdokładniejsze. W naszej praktyce używamy technik artroskopowych  – pod okiem kamery wprowadzonej do stawu precyzyjnie ustawiamy  odłamy. Odłamki skręca się zwykle śrubami Herberta, całkowicie schowanymi pod powierzchnią kości tak, że nie wystają i nie wymagają usuwania. Taka operacja pozostawia na skórze jedynie kilka drobnych otworków. W przypadku bardzo skomplikowanych, zastarzałych lub wieloodłamowych złamań – operacji dokonuje się metodą z  klasycznym nacięciem a zamiast śrubek czasami używa się specjalnie dedykowanej płytki tytanowej.

 

Prawidłowo zespolona kość łódeczkowata zrasta się znacznie szybciej niż leczona bez operacji. Jest to możliwe dlatego, że zwykle po operacjach – a szczególnie artroskopowych mini-inwazyjnych – nie zakładamy unieruchomienia.  Powrót do pełnego zdrowia trwa około trzech miesięcy i jest poprzedzony regularną rehabilitacją.

 

Rehabilitacja rozpoczyna się już w dniu operacji – początkowo są to ćwiczenia palców a po kilku dniach  pacjent zaczyna gimnastykować nadgarstek tak, by stopniowo odzyskać pełen zakres ruchu. W tym okresie pozwalamy na używanie ręki do lekkich czynności domowych bez obciążeń. Rehabilitacja jest prowadzona przez wyspecjalizowaną w terapii ręki fizjoterapeutkę i odbywa się na umawianych co kilka dni w zależności od potrzeb – spotkaniach. Bardzo ważne jest aktywne zaangażowanie pacjenta, dlatego pacjent instruowany jest jak dodatkowo wykonywać we własnym zakresie ćwiczenia w domu.

 

Głównym powikłaniem jest trwały brak zrostu mimo leczenia. Powikłaniu temu sprzyja wiele czynników jak zbyt długi czas jaki upłynął od złamania do operacji, brak precyzji i poprawności jej wykonania, stopień uszkodzenia kości – jej rozkawałkowanie dużym urazem, uszkodzenie krążenia w jej wnętrzu przez uraz lub zaburzenia naczyniowe istniejące u palaczy i cukrzyków.

 

Należy podkreślić że najlepszą gwarancją dobrego efektu leczenia jest wykwalifikowany i doświadczony w leczeniu takich przypadków zespół opiekujący się pacjentem od diagnozy aż do odzyskania poprzedniej sprawności.

Zabiegi wykonuje

PAWEŁ NOWICKI

chirurg ręki FESSH, specjalista ortopeda

 

Absolwent Akademii Medycznej w Łodzi (1992), uzyskał I* specjalizacji w chirurgii ogólnej (1995) i II* specjalizacji w ortopedii i traumatologii narządu ruchu (2000).

 

Jako pierwszy chirurg ręki w Mazowieckim a trzeci w Polsce zdobył prestiżowy Europejski Dyplom z Chirurgii Ręki FESSH (2009).

 

Od kilkunastu lat zajmuje się artroskopowymi operacjami nadgarstka w schorzeniach i urazach chrząstki trójkątnej, więzadeł nadgarstka, ganglionach i wielu innych. Jako zaproszony wykładowca szkoli lekarzy na kursach organizowanych w renomowanych ośrodkach treningowych Europy.