Zaburzenia zrostu kości łódeczkowatej

Opis schorzenia

 

Złamanie kości łódeczkowatej jest drugim najczęstszym po kości promieniowej złamaniem kości tworzących nadgarstek. Jest nazywane cichym złamaniem, często daje nieduże objawy, a nieleczone ujawnia się dopiero po wielu miesiącach lub latach od urazu w postaci bolesnych komplikacji – tzw stawu rzekomego i  dokuczliwych zwyrodnień przeszkadzających w uprawianiu sportu a nawet w codziennym życiu. Dotyczy zwykle ludzi aktywnych, uprawiających sporty szczególnie motocyklowe lub rowerowe. Kość łódeczkowata ze wszystkich stron współpracuje z innymi kośćmi nadgarstka pełniąc w nim najważniejszą rolę jakgdyby „centralnego łożyska” stawu. To sprawia, że każdy staw rzekomy kości łódeczkowatej – prędzej czy później gwałtownie zaburzy pracę nadgarstka.

Przebieg schorzenia

 

Dlatego dla sprawnego i bezbólowego funkcjonowania nadgarstka staw rzekomy kości łódeczkowatej powinien być bezwzględnie wygojony. Na podstawie badania rtg i tomografii komputerowej ocenia się kość pod kątem możliwości wyleczenia oraz dobiera odpowiednią do niego technikę operacyjną.

 

Operacja polega na odtworzeniu poprzedniego kształtu kości łódeczkowatej poprzez  stabilne zespolenie jej odłamów i wypełnienie  istniejących ubytków przeszczepem kości (z nadgarstka, łokcia, biodra). Do zespolenia najczęściej używa się śrub Herberta, w przypadkach szczególnych stosuje się specjalne płytki do kości łódeczkowatej, wyjątkowo – zastosowanie mają druty Kirschnera. Przeszczepy własnej kości mają przewagę ponieważ dodatkowo przenoszą szpik i komórki kostne które stanowią podstawę do pobudzenia kości do zrostu.

Leczenie

 

W naszym zespole stosujemy się do rekomendacji które zalecają artroskopową metodę leczenia stawów rzekomych jako złoty standard postępowania dla kości łódeczkowatej (ABG). Taka operacja – zespolenie śrubami i wprowadzenie przeszczepu kości odbywa się wtedy z mininacięć i jest metodą małoinwazyjną. Jest szczególnie przydatna przy leczeniu stawów rzekomych zlokalizowany w tak zwanym biegunie bliższym – bowiem krążenie w tej części kości jest najsłabsze. W sytuacji gdy staw rzekomy nie kwalifikuje się do zastosowania artroskopii, stosujemy klasyczne cięcia a w przypadkach uzasadnionych tzw. unaczynione przeszczepy kości.

 

Przez kość łódeczkowatą przepływa niewiele krwi – to powoduje że zrastanie się takiej kości po naprawie jest znacznie spowolnione.

 

Powrót do pełnego zdrowia trwa około sześciu miesięcy i jest poprzedzony regularną rehabilitacją. Rehabilitacja rozpoczyna się już w dniu operacji – początkowo są to ćwiczenia palców a po 2 tygodniach  – po usunięciu unieruchomienia – pacjent zaczyna delikatnie gimnastykować nadgarstek tak, by odzyskać pełen zakres ruchu. W tym okresie pozwalamy na używanie ręki do lekkich czynności domowych. Rehabilitacja jest prowadzona przez wyspecjalizowaną w terapii ręki fizjoterapeutkę i odbywa się na umawianych co kilka dni w zależności od potrzeb – spotkaniach. Bardzo ważne jest aktywne zaangażowanie pacjenta, dlatego pacjent instruowany jest jak dodatkowo wykonywać we własnym zakresie ćwiczenia w domu. Każdy przypadek wygląda inaczej, czasami pacjenci zbyt późno decydują się na operację. Utrudnia to czasem i wydłuża proces leczenia, może być też źródłem komplikacji. W rękach doświadczonego personelu powikłania zdarzają się rzadko, niemniej należy zwrócić uwagę na utrudniony bądź wydłużony powrót nadgarstka do pełnej ruchomości. Największym niepowodzeniem jest brak efektu operacji – nieuzyskanie zrostu kości, wymagające dodatkowych procedur. Bardzo duże znaczenie ma tutaj – trudna biologia gojenia się kości łódeczkowatej  – długi czas jaki upłynął od urazu do operacji, rozległość uszkodzeń, wiek  i choroby towarzyszące u pacjenta (cukrzyca, palenie papierosów). Należy podkreślić że najlepszą gwarancją dobrego efektu leczenia jest wykwalifikowany i doświadczony w leczeniu takich uszkodzeń zespół opiekujący się pacjentem od diagnozy aż do odzyskania poprzedniej sprawności.

Zabiegi wykonuje

PAWEŁ NOWICKI

chirurg ręki FESSH, specjalista ortopeda

 

Absolwent Akademii Medycznej w Łodzi (1992), uzyskał I* specjalizacji w chirurgii ogólnej (1995) i II* specjalizacji w ortopedii i traumatologii narządu ruchu (2000).

 

Jako pierwszy chirurg ręki w Mazowieckim a trzeci w Polsce zdobył prestiżowy Europejski Dyplom z Chirurgii Ręki FESSH (2009).

 

Od kilkunastu lat zajmuje się artroskopowymi operacjami nadgarstka w schorzeniach i urazach chrząstki trójkątnej, więzadeł nadgarstka, ganglionach i wielu innych. Jako zaproszony wykładowca szkoli lekarzy na kursach organizowanych w renomowanych ośrodkach treningowych Europy.